Heldenplein

Het Heldenplein ligt aan het noordoostelijke einde van de Andrássy út, op de grens van het Stadspark. Het is een van de grootste en meest symbolische pleinen van Hongarije: hier worden staatsceremonies gehouden en hier kwamen op cruciale momenten in de geschiedenis honderdduizenden mensen samen.

Gebouwd voor het millennium

Het plein en het Millenniummonument ontstonden rond 1896, het jaar waarin Hongarije het duizendjarig bestaan van de Magyaarse vestiging in het Karpatenbekken vierde. De traditionele datum daarvan is 895–896; omdat veel projecten niet op tijd klaar waren, werden de grote festiviteiten in 1896 gehouden. Het monument werd ontworpen door architect Albert Schickedanz en ingenieur Fülöp Herzog; de meeste beelden zijn van beeldhouwer György Zala. De bouw begon in 1896, maar het monument werd pas in 1929 voltooid. Het plein kreeg zijn huidige naam in 1932.

Het Millenniummonument

• De zuil: in het midden rijst een zuil van ruim dertig meter op. Bovenop staat de aartsengel Gabriël met de Heilige Kroon in de ene en het apostolische dubbele kruis in de andere hand. Volgens de legende verscheen Gabriël aan Stefanus in een droom en bood hem de kroon aan.
• De zeven stamhoofden: aan de voet van de zuil staan de ruiterbeelden van Árpád en de andere leiders van de zeven Magyaarse stammen.
• De zuilengalerijen: twee halfronde colonnades met elk zeven beelden van historische figuren, van koning Stefanus tot Lajos Kossuth. Bovenop staan allegorische beelden van Arbeid en Welvaart, Oorlog, Vrede, en Kennis en Roem.
• Het gedenkteken: voor de zuil ligt een stenen plaat ter nagedachtenis aan de helden die voor de vrijheid en onafhankelijkheid van Hongarije vielen.

Toen het monument werd ontworpen, hoorde Hongarije bij Oostenrijk-Hongarije. Een deel van de plekken in de colonnade was daarom gereserveerd voor Habsburgse vorsten. Na de Tweede Wereldoorlog werden die vervangen door Hongaarse vrijheidsstrijders, onder wie István Bocskai, Gábor Bethlen en Imre Thököly.

Een plein vol geschiedenis

Het Heldenplein was het decor van grote gebeurtenissen. In de communistische periode werden hier massabijeenkomsten en parades gehouden. Op 16 juni 1989 kwamen er naar schatting een kwart miljoen mensen bijeen voor de herbegrafenis van Imre Nagy, de premier tijdens de opstand van 1956, die in 1958 was geëxecuteerd. Die dag geldt als een keerpunt op weg naar het einde van het communistische bewind in Hongarije.

De musea aan het plein

• Museum voor Schone Kunsten (Szépművészeti Múzeum), aan de linkerkant als je naar de zuil kijkt: een grote collectie Europese kunst, met onder meer werken van El Greco, Goya, Rembrandt, Dürer en Rafaël, plus Egyptische en klassieke oudheden. Het gebouw is ook van Schickedanz en Herzog. Na een grote renovatie werd in 2018 onder meer de Romaanse Zaal weer geopend.
• Kunsthal (Műcsarnok), aan de rechterkant: een tentoonstellingshal in de vorm van een Griekse tempel voor wisselende exposities van hedendaagse kunst.

Combineren

Het Heldenplein is de toegang tot het Stadspark (Városliget). Direct achter het plein ligt Kasteel Vajdahunyad, iets verderop het Széchenyi-bad. In het park zijn de afgelopen jaren nieuwe musea en gebouwen verrezen, zoals het Huis van de Hongaarse Muziek en het Etnografisch Museum. Zo vul je makkelijk een hele dag.