Óbuda

Óbuda, letterlijk 'Oud-Boeda', is het oudste deel van Boedapest. Tot 1873 was het een zelfstandige stad; toen werd het samen met Boeda en Pest één stad. Nu vormt het het grootste deel van district III, ten noorden van de Burchtwijk en tegenover het Margaretha-eiland.

Het is geen wijk van één stijl. Rond het Fő tér staan gerestaureerde barokke huizen en kerken, maar een groot deel van het oude stadje werd in de jaren zestig en zeventig gesloopt voor flatwijken. Daartussen liggen Romeinse ruïnes, soms midden tussen de verkeersaders. Juist die mengeling maakt Óbuda interessant voor wie Boedapest al een beetje kent.

Romeins Aquincum

Rond het begin van onze jaartelling vestigden de Romeinen zich hier. Aquincum groeide uit tot een legerplaats en een burgerstad en werd de hoofdstad van de provincie Pannonia Inferior. In het noorden van Óbuda ligt het terrein van de burgerstad, met straten, huizen, badhuizen en mozaïekvloeren. Het bijbehorende Aquincum Museum toont vondsten uit de Romeinse tijd, waaronder de resten van een waterorgel.

Dichter bij het centrum liggen resten van de legerplaats. Onder het viaduct bij de Flórián tér zie je de ruïnes van een groot Romeins badcomplex (Thermae Maiores). Aan de Nagyszombat utca ligt het militaire amfitheater, met een arena die tot de grootste van het Romeinse rijk hoorde. Je kunt er vrij doorheen lopen.

Middeleeuwen en barok

Na de Romeinen bleef Óbuda bewoond. In de middeleeuwen was het een belangrijke plaats en in de veertiende eeuw het bezit van de Hongaarse koninginnen. Koning Sigismund stichtte hier in 1395 een universiteit, de eerste op het grondgebied van het huidige Boedapest.

Tijdens de Ottomaanse overheersing raakte Óbuda in verval. In de achttiende eeuw kwam het in handen van de familie Zichy, die Duitse kolonisten haalde en het stadje nieuw leven inblies. Uit die tijd stammen het Zichy-kasteel, de barokke parochiekerk van Sint-Petrus en Paulus en veel huizen rond het Fő tér. De classicistische synagoge van Óbuda (1820–1825) werd lang als tv-studio gebruikt en is sinds 2010 weer in gebruik als synagoge.

Wat je ziet rond het Fő tér

• Fő tér: het barokke hoofdplein, met terrassen en rond de kerst een kleine markt.
• Zichy-kasteel: met onder meer het Vasarely Museum, gewijd aan de grondlegger van de op-art, en het Kassák Museum over de avant-gardist Lajos Kassák.
• 'Wachtenden' (Várakozók): bronzen vrouwen met paraplu's van beeldhouwer Imre Varga, vlak bij het plein. Een museum met meer werk van Varga ligt om de hoek.
• Kiscelli Museum: iets verder de heuvel op, in een voormalig barok klooster, met stadsgeschiedenis en hedendaagse kunst. Zie ook musea in Boedapest.

Aan het water

Tegenover Óbuda ligt het Óbuda-eiland (Hajógyári-sziget), een voormalige scheepswerf. Elk jaar in augustus vindt hier het Sziget Festival plaats, een van de grootste muziekfestivals van Europa. Buiten de festivalweek is het eiland een rustige plek om te wandelen.

Verder naar het noorden loopt de Római-part, een oever met eettentjes, fietspaden en zomerse terrassen, geliefd bij Boedapesters voor een lángos of een glas fröccs (wijn met spuitwater) aan de Donau.

Praktisch

Neem vanaf Batthyány tér de voorstadstrein HÉV H5. Voor het Fő tér stap je uit bij Szentlélek tér, voor Aquincum bij de gelijknamige halte. Een goede route: begin bij Aquincum, neem de HÉV terug naar Szentlélek tér en eindig op het Fő tér met iets te eten.